به یاد جمعه خونین – هفده شهریور سال ۱۳۵۷

به یاد جمعه خونین – هفده شهریور سال ۱۳۵۷

روز جمعه ۱۷ شهریور سال ۱۳۵۷ از جمله روزهایی بود که بیش از نیم میلیون نفر از مردم در تهران دست به تظاهرات بزرگ علیه دیکتاتوری پهلوی و نظام سلطنتی زدند. تظاهرات معروف جمعه خونین، در یکی از محلات جنوب تهران و میدان ژاله شکل گرفت و توسط نیروهای ارتش سرکوب شد.

تظاهرکنندگان ضددولتی که خواهان سرنگونی نظام سلطنتی در ایران بودند؛ توسط نیروهای نظامی ارتش منفور شاه؛ در میدان ژاله تهران سرکوب شده و به رگبار گلوله بسته شدند؛ که بر اثر آن شمار زیادی از تظاهرکنندگان کشته شدند و کوهی از اجساد زخمی و گلوله خورده مردم بی دفاع و بیگناه در خیابان بر جای ماند.

پاسخ خواست مردم که با رگبار گلوله داده شد، بین مردم و حکومت بیش از پیش شکاف انداخت و امکان هر نوع پیوستگی یا سازش را از بین برد و تلاش ها برای سرنگونی حکومت پهلوی به شکلی قهرآمیز مورد حمایت قرار گرفت.

بامداد روز جمعه ۱۷ شهریور نخست وزیر وقت، شریف امامی دستور برقراری حکومت نظامی را به اویسی فرماندار نظامی تهران ابلاغ کرد. بر اساس این دستور هرگونه تظاهرات و تجمع بیش از دو نفر ممنوع اعلام شد. اما مردم بی خبر از برقراری حکومت نظامی؛ در پی آمادگی تظاهرات در میدان ژاله بودند.

در آن روز دولت شریف امامی همراه با فرماندار نظامی اش در تهران؛ راهها را با تانک بر مردم بستند؛ نیروهای تا دندان مسلح را در محل پیاده کردند و به سوی مردمی که تظاهرات می کردند؛ آتش گشودند. ارتش ضدمردمی نظام سلطنتی علیه مردم از هلی‌کوپتر نیز استفاده نمود. تانک ها مردم را محاصره کرده بودند تا کسی امکان خارج از محل را نداشته باشد.

تنها چند روز پس از واقعه آتش‌سوزی سینما رکس آبادان در ۲۸مرداد ۱۳۵۷، دولت جمشید آموزگار که با شعار دولت فضای باز سیاسی روی کار آمده‌ بود، مجبور به استعفا گردید و در روز ۴شهریور، شاه خائن از جعفر شریف امامی که رئیس مجلس سنا بود و به برخی مخالفت‌ها با دولت هویدا مشهور بود، دستور داد تا دولتی با شعار آشتی ملی تشکیل دهد. اما این جابجایی‌ها دیگر در اراده ملتی که خواهان تغییر و دگرگونی بود؛ اثری نداشت و این سراسر ایران بود که یکپارچه شعار «مرگ بر شاه مرگ بر شاه» می‌داد و خواستار نفی نظام سلطنتی و نفی استبداد در کشور بود.

پس از ۱۷ شهریور بود که مردم دریافتند که با این حاکمیت ضدمردمی تنها باید با زبان سلاح و گلوله به مبارزه برخاست. به فاصله کوتاهی تظاهرات و اعتراضات همبسته مردم ایران، اوج دیگری یافت و این جوانان بودند که پادگانها را خلع سلاح کرده و با سلاح به مبارزه برخاستند.

اینک یاد آن جوانان پرشور در جمعه خونین ۱۷شهریور سال ۱۳۵۷ را در شرایطی گرامی می داریم که کشورمان ایران؛‌ در چنبره حاکمیت فاسد ولایت فقیه گرفتار است. اما با اعتراضات سراسری همه اقشار ملت ایران با شعارهای مرگ بر دیکتاتور؛ مرگ بر اصل ولایت فقیه بار دیگر در آستانه یک تحول بزرگ علیه دیکتاتوری زیر پرده دین؛ فقر؛ نابرابری و تبعیض قرار گرفته است.